Sjakie en de Chocoladefabriek - Beste kinderboek van de 20e eeuw? - Het beste kinderboek van de 20e eeuw?

Sjakie en de Chocoladefabriek – Beste kinderboek van de 20e eeuw?

De cast van Sjakie en de Chocoladefabriek

Sjakie en de chocoladefabriek wordt gezien als een van de beste kinderboeken de twintigste eeuw. Schrijver Roald Dahl heeft het boek uitgebracht in 1964. De originele Engelse titel is Charlie and the Chocolate Factory. Met miljoenen exemplaren verkocht, twee keer verfilmd en verscheidene prijzen gewonnen, mag dit boek niet missen op jouw (kinder)boekenplank!

Het verhaal van Sjakie

Het verhaal van Sjakie en de Chocoladefabriek begint bij Sjakie Stevens (originele naam is Charlie Bucket). Sjakie en zijn familie hebben het niet breed. Zijn vader is de enige die geld verdient. Verder wonen ook zijn moeder en allebei de opa’s en oma’s in het huis.

De chocoladefabriek van Willy Wonka
De chocoladefabriek van Willy Wonka

De chocoladefabriek van Willy Wonka

In de buurt van het huis van Sjakie, staat een wereldberoemde chocoladefabriek. Deze fabriek is van Willy Wonka. In de fabriek van Willy Wonka wordt het beste chocola en snoep gemaakt ter wereld. Zoals niet smeltend ijs of kauwgom die altijd lekker blijft. Toch is er iets vreemds aan de fabriek…

Het is net of er geen mensen meer werken in de fabriek van Willy Wonka. Nooit zie je iemand naar binnen of buiten gaan. Niet alleen lijkt er niemand te werken, ook Willy Wonka zelf is al een tijd niet meer gezien nadat alle medewerkers ontslagen waren vanwege bedrijfsspionage. Het vreemde hieraan is dat de fabriek nog wel snoep maakt! Sjakie vindt het maar raar… het snoep blijft namelijk gemaakt worden terwijl de toegangspoort van de fabriek stevig op dicht zit met een groot slot.

De zoektocht naar het de Gouden Toegangskaart

Op een dag gebeurt er iets bijzonders. Meneer Stevens (Sjakie’s vader) leest in de krant namelijk dat er een wedstrijd is begonnen, een wedstrijd met een hele mooie prijs! De gelukkigen krijgen namelijk een rondleiding in de chocoladefabriek van niemand minder dan Willy Wonka zelf! Om te winnen moet je één van de vijf Gouden Toegangskaarten vinden. Deze toegangskaarten kun je vinden in een reep chocola. Niet alleen krijg je een rondleiding, maar ook nog eens levenslang gratis snoep van Willy Wonka!

De familie van Sjakie heeft helaas niet veel geld en kunnen geen chocola kopen. Alleen op zijn verjaardag krijgt Sjakie een reep, maar daar zit helaas geen ticket naar Willy Wonka’s fabriek in. Verder geeft Opa Jakob geld aan Sjakie voor een reep, maar die levert ook niets op. Na twee keer misgegrepen te hebben, hoort Sjakie dat er al vier van de vijf kaarten gevonden zijn.

Sjakie en zijn Gouden Toegangsticket
Sjakie en zijn Gouden Toegangsticket

Het gaat helaas niet goed met de familie van Sjakie. Meneer Stevens is zijn baan kwijt bij de fabriek waar hij werkte. Dit zorgt ervoor dat er geen geld meer binnenkomt. Daar komt nog eens bij dat er een sneeuwstorm over de stad raast. Hierdoor lukt het de familie steeds moeilijker om eten op tafel te krijgen…

De aanhouder wint

Het is zover. Het geluk zit een keertje mee voor Sjakie en zijn familie. Sjakie vindt namelijk een tientje op straat. Dit geld kan zijn familie goed gebruiken om eten van te kopen! Sjakie besluit om een reep chocola te kopen om zijn honger te stillen. Daar zit geen ticket in, en hij koopt nog één reep en geeft de rest van het geld aan zijn moeder. Maar wie had dat gedacht, in de laatste reep zit het vijfde ticket naar voor de rondleiding in Willy Wonka’s fabriek! En nog maar net op tijd, Sjakie was bijna te laat omdat de rondleiding al de volgende dag is!

Samen met Opa Jakob gaat Sjakie de volgende dag naar de fabriek voor de rondleiding. Hier ontmoet Sjakie de andere gelukkige vinders van een ticket:

  • Veruca peper
  • Joris Teevee
  • Violet Beauderest
  • Caspar Slok
De kinderen uit Sjakie en de Chocoladefabriek

De rondleiding van Willy Wonka

Bij de rondleiding valt al snel op dat het geen normale fabriek is. Alles zit ondergronds en het is één groot snoepparadijs. Zo is er bijvoorbeeld een heel stuk land dat volledig uit snoep bestaat met een rivier van chocola. Mocht je dat al niet bijzonder genoeg vinden, varen ze op deze chocoladerivier in een groot zuurtje.

Terwijl ze over de chocoladerivier varen, komt Sjakie erachter waarom er geen mensen meer werken. De fabriek wordt draaiende gehouden door Oempa Loempa’s. Zij werken voor een salaris dat bestaat uit cacaobonen en onderdak in de fabriek van Willy Wonka. Lees hieronder meer over de Oempa Loempa’s, en de verandering die Roald Dahl heeft gemaakt in latere edities van Sjakie en de Chocoladefabriek.

Als je niet luistert naar Willy Wonka…

Sjakie verliest langzaamaan reisgenoten door rare ongelukken.

Caspar Slok

Zoals je al eerder hebt gelezen, was een van de kinderen Caspar Slok. Het is logisch dat Caspar een ticket heeft gevonden. Hij eet namelijk zo ontzettend veel repen, dat hij wel een ticket voor de Willy Wonka’s fabriek moest vinden! Hij is zo gek op chocola, dat hij niet van de chocoladerivier af kan blijven. Willy Wonka heeft hem nog zo verteld het niet te doen, maar hij probeert het te drinken en valt in de rivier. Via een dunne pijp wordt hij opgezogen en gelukkig later gered door de Oempa Loempa’s. De dunne pijp heeft Caspar echter ook een stukje smaller gemaakt…

De chocoladerivier van de chocoladefabriek van Willy Wonka
De Chocoladerivier

Violet Beauderest

Het tweede ongeluk is helaas voor Violet Beauderest. Heb jij wel eens niet geluisterd omdat je zo graag wilde doen wat je zelf wilde? Violet wel in ieder geval. Ze houdt namelijk ontzettend van kauwgom. Altijd is ze aan het kauwen, en door een wedstrijd kauwgom kauwen heeft ze ook het ticket naar de chocoladefabriek gewonnen. Wanneer ze langs een experimentele kauwgommachine komen, luistert ze niet naar Willy Wonka. Hij vertelt dat het nog niet goed getest is. Je mag drie keer raden wat Violet doet… Juist! Ze neemt er natuurlijk wel een waardoor ze helemaal opzwelt, en haar een paarse (violet) kleur geeft.

Veruca Peper

Ben jij wel eens verwend? Waarschijnlijk niet zo erg als Veruca Peper. De vader van Veruca is een rijke fabriekseigenaar. Veruca zelf is ontzettend verwend en ondankbaar die alles krijgt wat ze wil. Wanneer ze hoort dat er Gouden Toegangskaarten te winnen viel, wilde ze er uiteraard een van haar vader! Haar vader heeft al zijn werknemers repen laten kopen op zoek naar een ticket. Bij de Notenkamer zien ze getrainde eekhoorns de notenrepen maken. Wanneer ze een van deze eekhoorns mee naar huis wilt nemen, bestempelen de eekhoorns haar als ‘bedorven noot‘ en wordt ze op de afvalstapel gegooid. Haar ouders proberen haar te helpen maar ook zij worden weggegooid. Aan het eind ziet Sjakie het gezin van drie de fabriek helemaal onder afval verlaten.

Joris Teevee

Dan is er nog Joris Teevee. Zoals je wellicht al hebt geraden aan zijn naam, houdt Joris ontzettend veel van televisie kijken. Het is zo erg dat hij constant probeert Willy Wonka te verbeteren met alles wat hij van de tv heeft geleerd. Het alsmaar kleiner wordende groepje komt op een gegeven moment langs de Televisiekamer. Hier wordt snoep door de tv gestraald. Om dit te doen moet snoep eerst ontzettend klein worden gemaakt. Joris wil ook door de tv gestraald worden en wordt ook piepklein! Wanneer zijn vader hem in zijn zak doet, worden ze naar de Trekzaal voor trekdrop verwezen. Hier wordt Joris uit elkaar getrokken, waardoor hij nu twee meter lang is! Meneer Teevee is niet blij met Joris, en hij krijgt slecht nieuws te horen. De tv gaat direct het huis uit zodra ze thuis zijn.

Daar sta je dan, met je goede gedrag

De andere vier kinderen zijn er door gedrag niet aan toegekomen om de rondleiding af te maken. Wanneer Sjakie zich door zijn goede gedrag nog geen ongeluk heeft gehad, vertelt Willy Wonka hem de echte reden van de rondleiding.

Willy Wonka was op zoek naar een opvolger, en die heeft hij gevonden. Sjakie Stevens mag de fabriek overnemen, en zijn familie zal nooit meer honger hoeven leiden, of zorgen te maken om geld. Sjakie, Opa Jakob en Willy Wonka vliegen met Wonka’s glazen lift dwars door het dak, en halen de hele familie van Sjakie op, met bed en al.

De Glazen Lift
De Glazen Lift

Dus, mocht je ooit op een chocoladerivier varen, gedraag je dan. De andere vier passagiers zijn er namelijk niet goed vanaf gekomen…


Het boek van Roald Dahl

Roald Dahl is een van de bekendste kinderboekenschrijvers van de 20e eeuw. Zijn werken zijn meer dan 250 miljoen keer verkocht, en over de hele wereld gelezen door kinderen en volwassenen. Het boek Sjakie en de Chocoladefabriek is dan ook een van de bekendste.

De aanbevolen leeftijd voor Sjakie en de Chocoladefabriek is 7 tot 12 jaar. Het AVI niveau is AVI E5. De illustraties zijn gemaakt door Quentin Blake, de illustrator die al bij vele boeken van Roald Dahl de illustraties heeft gemaakt. De Engelse versie Charlie and the Chocolate Factory is vertaald naar het Nederlands door Harriët Freezer.

Er is ook een Nederlandse versie als luisterboek uitgebracht. Deze is voorgelezen door Jan Meng. Sjakie en de Chocoladefabriek liever als E-book, paperback, audioboek CD of luisterboek op CD, kijk hier.

  • Titel: Sjakie en de Chocoladefabriek
  • Auteur: Roald Dahl
  • Illustrator: Quentin Blake
  • Aanbevolen leeftijd: 7 – 12 jaar
  • Illustraties: Ja
  • AVI Niveau: AVI E5

De films over Sjakie en de chocoladefabriek

Sjakie en de Chocoladefabriek is twee keer verfilmd. De eerste is Willy Wonka & the Chocolate Factory en de tweede film is Charlie and the Chocolate Factory. Hieronder lees je meer over beide films!

  • 1971 – Willy Wonka & The Chocolate Factory
  • 2005 – Charlie and the Chocolate Factory

Willy Wonka & The Chocolate Factory (1971)

De eerste verfilming van het boek Charlie and the Chocolate Factory is uitgebracht in 1971 en heet Willy Wonka & The Chocolate Factory. De hoofdrol van Willy Wonka werd gespeeld door Gene Wilder. De titel van de film is anders dan van het boek, in verband met de spottende naam die de Viet Cong had in Amerika tijdens de Vietnamoorlog.

De belangrijkste rollen van de cast werden onder andere gevuld door:

  • Sjakie Stevens – Peter Ostrum
  • Opa Jakob – Jack Albertson
  • Mr. Willy Wonka – Gene Wilder

Er zijn een aantal verschillen met het boek. Zo is de vader van Sjakie overleden, terwijl hij in het boek nog leeft, en als enige in de familie voor de kost zorgt. Verder zijn de eekhoorns van Willy Wonka vervangen door ganzen met gouden eieren. In het boek komt de eewigdurende toverbal niet voor. Ook hebben Sjakie en Opa Jakob in het boek geen moment waarop ze frisdrank drinken.

De film heeft 2,9 miljoen dollar gekost. Hiertegenover staat dat het vier miljoen dollar heeft opgeleverd.

In 1972 is de film genomineerd voor twee prijzen. De Academy Award voor beste muziek, en Gene Wilder was genomineerd voor een Golden Globe voor beste acteur in een komische film. Beide prijzen werden niet gewonnen.


Charlie and the Chocolate Factory (2005)

De tweede verfilming van het boek van Roald Dahl heet Charlie and the Chocolate Factory. Dit keer heeft de film wel dezelfde titel als het boek. De film is uitgebracht in 2005 en Johnny Depp speelt de rol van Willy Wonka.

De cast van Charlie and the Chocolate Factory bestond onder andere uit:

  • Sjakie Stevens – Freddie Highmore
  • Opa Jakob – David Kelly
  • Willy Wonka – Johnny Depp
  • Mevrouw Stevens – Helena Bonham Carter
  • Meneer Stevens – Noah Taylor

Een van de grootste verschillen met het boek is de vader van Willy Wonka. In het boek zegt Willy Wonka zelf namelijk geen familie te hebben. In de film vindt Sjakie ook makkelijker het Gouden Toegangsticket dan in het boek. Verder zijn er nog kleine verschillen met de andere kinderen op de boot.

Het is een flink verschil in budget met de eerdere film. De kosten voor Charlie and the Chocolate Factory was ongeveer 150 miljoen dollar. De film heeft zo’n 475 miljoen dollar opgebracht.

De film is op het moment van schrijven helaas nog niet op Netflix te zien. maar staat wel gepland om te komen, hier kun je het vinden! Wel is de film hier op Blu-ray te krijgen.


De Oempa Loempa’s van Willy Wonka

Oempa Loempa’s zijn een klein fictief dwergenvolk uit het boek Sjakie en de Chocoladefabriek, en het vervolg Sjakie en de Grote Glazen Lift. De Oempa Loempa’s komen uit Loempaland en werken in de snoepfabriek. Ze zijn ongeveer een halve meter groot en hebben een grote bos wild, groen haar. Hun favoriete eten zijn cacaobonen, daar worden ze ook in uitbetaald voor het werk wat ze in de fabriek doen.

In de eerdere edities van het boek waren de Oempa Loempa’s beschreven als zwarte pygmeeën. Nadat hier kritiek over kwam omdat het racistisch zou zijn, heeft Roald Dahl de Oempa Loempa’s veranderd naar kleine mannetjes uit Zuid-Amerika.


Charlie en de chocoladefabriek

De Engelse en originele titel is Charlie and the Chocolate Factory. Hierdoor wordt vaak de fout gemaakt om de Nederlandse versie te vertalen naar Charlie en de chocoladefabriek. Dit klopt echter niet. Sjakie en de Chocoladefabriek is de goede vertaling.


Gerelateerde artikelen

Populaire kinderboeken van de jaren 90
Populaire kinderboeken van de jaren 90
De Grote Vriendelijke Reus
De Grote Vriendelijke Reus
foto van roald dahl met zijn honden
De kinderboeken van Roald Dahl

Blijf op de hoogte van het laatste nieuws over kinderboeken! Volg ons op Facebook om niets te missen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *